W
pierwszych
wiekach dziejów Kościoła nie było miejsca dla specjalnie
wyodrębnionej grupy
śpiewaków. Nie znano nawet osobnego śpiewaka-kantora.Lud był
pouczany przez
lektora za pomocą czytań i psalmodii.
Wpływ na taką
sytuację wywarło kilka czynników:
1. Liturgia
tego okresu była stosunkowo skromna.
2.
Językiem
obowiązującym w pierwszych dwóch stuleciach był grecki.Od
III w. zaczął go
wypierać język łaciński.Taki przełom językowy nie sprzyjał rozwojowi
śpiewu.
3.
Spiewy w
pierwotnej Liturgii były proste, choć niekiedy improwizowane np. przez
celebransa.Nie wymagały istnienia osobnego zespołu śpiewaczego.
4.
Na kształt
Liturgii miały wpływ także prześladowania chrześcijan.Odprawianie
Eucharystii w
domach prywatnych, w katakumbach, czy na wolnym powietrzu, konieczność
ukrywania
się,itd. - to wszystko nie
pozwalało na przepych ceremonii.
Pierwsze
pisane
świadectwo o istnieniu w Rzymie grupy śpiewaków
przygotowanych do wykonywania
śpiewów liturgicznych pochodzi z czasów Papieża
Sergiusza I (687-701).
W
VIII w. grupa
ta, nazwana scholą, osiągnęła swój pełny rozkwit. Rzymska
schola cantorum stała
się ważnym centrum uprawiania i
rozpowszechniania śpiewów liturgicznych oraz wzorem do
zakładania podobnych
instytucji. Powstawały one z biegiem czasu przede wszystkim przy
katedrach i
klasztorach, gdzie z racji wystarczającej liczby duchowieństwa można
było
wykonać repertuar gregoriański. W miarę upływu lat repertuar stawał się
coraz
bardziej skomplikowany i niedostępny dla ogółu
wiernych.
Po
Soborze
Vatykańskim II sytuacja ulega zmianie. W Liturgii dopuszczono języki
narodowe.Zespoły śpiewacze zaczęły wykonywać repertuar muzyczny w
jednym,
dwu-lub więcej językach. Dlatego dziś nazwa "schola" nabiera
odmiennego znaczenia.
Schola
to grupa
śpiewaków, która bądąc reprezentantem wiernych,
intonuje i podtrzymuje śpiewy
przez dialog z ludem, albo też wykonuje śpiewy samodzielnie, bez
czynnego
udziało wiernych.Grupa ta głównie uprawia muzykę monodyczną
(tj. muzykę
liturgiczną) i w tym między innymi należy upatrywać różnicę
pomiędzy scholą, a
chórem.
Instrukcja
"Musicam
sacram" mówi:
"Na
szczególną wzmiankę ze względu na posługę liturgiczną
zasługuje:chór, kapela
muzyczna i schola kantorów.Ich zadanie (munus) nabrało nawet
większego
znaczenia w świetle zasad świętego Soboru, dotyczących
odnowy liturgicznej.Do nich bowiem
należy
troska o poprawne wykonanie przeznaczonych im części zgodnie z
różnymi
rodzajami śpiewu(genera cantuum) oraz wspomaganie wiernych w czynnym
uczestnictwie w śpiewie."(n.19)
Zadaniem więc
scholi jest wykonywanie należnych części oraz wspomaganie śpiewu
wiernych.Błędną interpretacją dokumentu byłoby ograniczanie scholi
wyłącznie do
roli wspomagającej wiernych, a odmawianie jej prawa do samodzielnego
wykonywania niektórych utworów muzycznych.Takie
bowiem wykonywanie może
stanowić pierwszy krok do zapoznania uczestników Liturgii z
nowym repertuarem i
wcale nie musi być rozumiane jako chęć urządzania popisu lub koncertu.
W
kościołach pożądana
jest zawsze różnorodność zespołów
muzycznych.Repertuar scholi obejmuje z reguły
śpiewy jednogłosowe.Do zespołu mogą należeć ci, którzy
odznaczają się wrodzoną
muzykalnością. Odpowiednia formacja muzyczna i duchowa scholi sprawi,
że zespół
będzie sprawował wyznaczone mu funkcje w sposób
odpowiedzialny.
O tej
odpowiedzialności mówił także Papież Jan Paweł II :
"Owa
odpowiedzialność dotyczy również samego wykonania odnośnych
funkcji
liturgicznych, czy też odśpiewania - co winno odpowiadać także pewnym
wymogom
sztuki.Zabezpieczając te czynności przed jakąkolwiek sztucznością,
trzeba
wyrazić w nich równocześnie
taką
umiejętność, taką prostotę i zarazem dostojeństwo,ażeby już w samym
sposobie
czytania czy śpiewania liturgicznego odzwierciedlił się charakter
świętego
tekstu" (List do biskupów o tajemnicy i kulcie
Eucharystii,n.10)
(opracowane na
podstawie "Muzyka liturgiczna po Soborze Watykańskim II w swietle
dokumentów Kościoła" ks. I.
Pawlak)
zamknij
Schola
"Marana Tha"
Wychodząc
naprzeciw oczekiwaniom wielu osób, we wrześniu 2006 r.
powstała przy naszej
bazylice schola parafialna "Marana Tha" dla młodzieży i dorosłych.
Jej
celem jest
ubogacenie Liturgii Eucharystycznych i uroczystości parafialnych
poprzez
współczesne śpiewy liturgiczne i religijne.
Na piewrwszym
spotkaniu było nas zaledwie pięcioro.Spiewając razem pokonaliśmy tremę
i przy
akompaniamencie gitary odkryliśmy na nowo piękno pokskich pieśni
religijnych.
Nasz
pierwszy
wspólny występ zbiegł się z uroczystością pożegnania
dotychczasowego
ks.Proboszcza Jacka Pajewskiego i
powitaniem nowego Proboszcza ks.Tadeusza Niewęgłowskiego.
A
dzisiaj?
Nasze
grono się
powiększyło, wiek nie stanowi dla nas granicy.Oprócz
osób ze zdolnościami
wokalnymi dołączyli do nas także ci, którzy upiększają nasz
śpiew grą na
różnych instrumentach.Rośpiewani i dobrze przygotowani
łączymy się w modlitwie
i uwielbieniu Boga, który daje nam siłę do
wspólnego i radosnego przeżywania
Tajemnicy Bożej Miłości.
Nieustannie
dążymy do udoskonalenia naszego śpiewu poprzez cotygodniowe
próby, cieszymy
się nawet najmniejszym osiągnięciem.
Oprócz częstego
udziału we Mszach św., kolędujemy razem z dziećmi Polskiej Misji
podczas
Jasełek, sprawia nam to wielką radość, którą chcemy dzielić
się dalej.
Uczestniczymy
także w koncertach kolęd organizowanych każdego roku w naszej Misji na
zakończenie okresu Bożego Narodzenia.Spotkania
z okazji: wspomnienia św. Cecylii, czy
wspólna Pielgrzymka śladami Jana
Pawła II, "opłatek"
czy grill
pozwalają nawiązać serdeczną przyjaźń i mile spędzić wolny czas.
Zapraszamy
wszystkich chętnych do wspólnej modlitwy i umocnienia swojej
wiary poprzez
śpiew ku chwale Bożej w naszej scholi.
Dziękujemy
równocześnie wszystkim, którzy wspierają nas
dobrym słowem, radą i modlitwą
oraz okazują nam szczerą życzliwość.
Kilka
zasad dla posługujących muzycznie:
1.
Kocham Pana Boga i śpiewam dla Jego chwały.
2. Służę
Chrystusowi Panu w ludziach.
3. Stale rozwijam w sobie Boże
życie.
4. Pracuję nad swoim charakterem i czuwam nad czystoścą
serca i duszy.
5. Staram sie dobrze poznawać i przeżywć obrzędy
liturgiczne.
6. Dokładam wszelkich starań, by wnosić wszędzie
prawdziwą radość.
7. Przez swoją pilność i sumienność
staję się przykładem dla innych.
8. Moim wzorem jest
Niepokalana Matka Zbawiciela. Naśladuję Jej dobroć, pokorę
i
piękną miłość.